Mostek termiczny to fragment obudowy budynku o znacznie zmniejszonym oporze cieplnym, przez który ciepło ucieka szybciej niż przez sąsiednie przegrody. Aby go wyeliminować, trzeba zadbać o ciągłość termoizolacji, prawidłowy montaż stolarki oraz staranne ocieplenie wieńców, nadproży i fundamentów. W artykule znajdziesz wskazówki dotyczące rozpoznawania i usuwania tych słabych punktów.
Czym jest mostek termiczny i jak powstaje?
Do powstawania tych słabych punktów dochodzi, gdy przegrodę przebijają materiały o innym współczynniku przewodzenia ciepła, gdy zmienia się grubość warstw albo gdy powierzchnie wewnętrzne i zewnętrzne różnią się pod względem wielkości. Zwykle problem dotyczy połączeń ścian, podłóg i sufitów, a więc miejsc, w których trudno zachować jednorodną izolację.
Za powstawanie mostków odpowiadają zarówno błędy projektowe, jak i wykonawcze. Projektant ma obowiązek uwzględniać ich wpływ w bilansie cieplnym budynku oraz kontrolować współczynnik fRsi. Metody obliczeń określa norma PN-EN ISO 10211-1. Wymagania prawne formułują ustawa Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.
Projektant ma obowiązek uwzględnić wpływ tych mostków w bilansie cieplnym budynku i ograniczyć ich oddziaływanie, między innymi przez kontrolę współczynnika fRsi.
W praktyce budowlanej wyróżnia się cztery podstawowe odmiany takich defektów:
- konstrukcyjne – związane z niejednorodnością budowy przegrody,
- geometryczne – powstające na przykład w narożnikach ścian,
- punktowe – obejmujące niewielkie obszary o podwyższonej przewodności, na przykład po przebiciu termoizolacji,
- liniowe – tworzące się tam, gdzie termoizolacja jest nieciągła lub ma zbyt małą grubość.
Całkowite wyeliminowanie tego zjawiska nie jest możliwe. Można jednak znacznie zmniejszyć jego wpływ, stosując przemyślane rozwiązania konstrukcyjne i materiały o niskim współczynniku przewodzenia ciepła.
Gdzie najczęściej powstają mostki termiczne?
Takie punkty najczęściej pojawiają się w miejscach, w których ciągłość izolacji zostaje przerwana albo gdzie łączą się elementy o różnych właściwościach termicznych. Do najbardziej narażonych punktów należą balkony, stropy, piwnice, okolice okien, parapety, attyki, nadproża, wieńce oraz narożniki. Punktowe mostki występują też w miejscach mocowania stalowych balustrad, wsporników anten czy mechanicznych łączników płyt styropianowych.
Najczęstsze lokalizacje oraz proponowane działania zaradcze zebrano w tabeli:
| Lokalizacja | Główna przyczyna | Zalecane działanie |
| Balkon i płyta balkonowa | Przerwanie izolacji przez żelbetową płytę | Ocieplenie płyty od spodu i od góry materiałem odpornym na wilgoć |
| Wieńce stropowe | Wysoka przewodność żelbetu | Otulenie wieńca styropianem grafitowym lub elementami systemowymi |
| Nadproża okienne i drzwiowe | Żelbetowe belki o wysokim współczynniku przewodzenia ciepła | Zastosowanie prefabrykowanych kształtek U lub staranne ocieplenie |
| Fundamenty i ściany piwnic | Przenikanie zimna z gruntu oraz przerwana izolacja | Izolacja od zewnątrz, w tym cokół i strefa przy gruncie |
| Okna i ościeża | Nieszczelności montażowe i brak ciągłości izolacji | Ciepły montaż stolarki z użyciem taśm i pianki |
Balkon, wieńce i nadproża
Płyta balkonowa to klasyczny mostek liniowy, ponieważ żelbet przechodzi przez warstwę ocieplenia i odprowadza ciepło na zewnątrz. Najlepsze efekty daje izolacja płyty od spodu styropianem o grubości 10 cm oraz od góry twardszym materiałem, na przykład polistyrenem ekstrudowanym XPS o grubości 5 cm. Taka górna warstwa
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co to jest mostek termiczny?
To fragment przegrody budowlanej o znacząco niższej odporności cieplnej, przez który ciepło ucieka szybciej niż przez sąsiednie elementy.
Jak powstają mostki termiczne?
Powstają gdy przez przegrodę przechodzą materiały o różnych współczynnikach przewodzenia ciepła, zmienia się grubość warstw lub gdy różnią się wielkości powierzchni wewnętrzne i zewnętrzne.
Jakie są podstawowe rodzaje mostków termicznych?
Wyróżnia się konstrukcyjne, geometryczne, punktowe i liniowe, zależnie od przyczyny i rozmiaru obszaru o podwyższonej przewodności.
Gdzie najczęściej występują mostki termiczne w budynku?
Najczęściej w miejscach przerwania izolacji lub łączenia elementów o różnych właściwościach, np. balkony, stropy, piwnice, okolice okien, nadproża i wieńce.
Jak projektant powinien postępować względem mostków termicznych?
Powinien uwzględnić ich wpływ w bilansie cieplnym budynku i ograniczać ich oddziaływanie przez kontrolę współczynnika fRsi.
Czy można całkowicie wyeliminować mostki termiczne?
Nie da się ich całkowicie zlikwidować, można jednak znacząco zredukować ich efekt stosując przemyślane rozwiązania konstrukcyjne i materiały o niskiej przewodności cieplnej.
Jak zapobiegać mostkowi liniowemu na płycie balkonowej?
Należy ocieplić płytę od spodu styropianem około 10 cm oraz od góry twardszym materiałem, np. XPS o grubości około 5 cm.
