Jakie wiertło pod gwintownik m6 wybrać? Poradnik doboru

Dla standardowego gwintu M6 o skoku 1,0 mm właściwym wyborem będzie wiertło o średnicy 5,0 mm. Ta wartość wynika z prostego wzoru: średnica nominalna gwintu minus skok gwintu. W dalszej części artykułu wyjaśniamy, jak dobrać wiertło w zależności od rodzaju gwintu i materiału, aby uniknąć uszkodzeń narzędzi i uzyskać trwałe połączenie.

Jak obliczyć średnicę wiertła pod gwint M6?

Podstawą doboru wiertła pod gwint metryczny jest wzór D = M – P. Symbole oznaczają: D to średnica wiertła, M to nominalna średnica gwintu, a P to skok gwintu. Dla standardowego gwintu M6 mamy M = 6 mm oraz P = 1,0 mm. Po odjęciu otrzymujemy 5,0 mm.

Gwinty metryczne są znormalizowane według normy ISO DIN-13. Profil gwintu ma kąt 60 stopni, co zapewnia odpowiednią wytrzymałość połączenia. Dla gwintu wewnętrznego M6 w klasie tolerancji 6H dopuszczalny zakres średnic otworu wynosi od 4,917 mm do 5,153 mm. Wiertło 5,0 mm mieści się w tym zakresie, dlatego jest właściwym wyborem.

Wzór na średnicę wiertła pod gwint metryczny: D = M – P, gdzie D to średnica wiertła, M to nominalna średnica gwintu, a P to skok gwintu.

Kiedy wiertło 5 mm nie będzie odpowiednie?

Standardowy gwint M6 nie jest jedynym wariantem. Istnieje również gwint drobnozwojny M6x0,75, w którym skok wynosi 0,75 mm. Dla niego zalecana średnica wiertła to 5,2 mm. Różnica wydaje się niewielka, ale ma istotny wpływ na jakość gwintu.

Duże znaczenie ma także materiał obrabiany. W miękkich metalach, takich jak aluminium czy miedź, często stosuje się wiertło o średnicy 4,9 mm zamiast 5,0 mm. Dzięki temu gwintownik ma nieco więcej materiału do uformowania pełnego zarysu, co przekłada się na mocniejsze połączenie.

W twardych materiałach, na przykład stali nierdzewnej, standardowe 5,0 mm pozostaje właściwe, jednak konieczne jest stosowanie chłodziwa i ostrożna technika. W tworzywach sztucznych i żeliwie należy trzymać się ściśle zalecanej średnicy, aby uniknąć pęknięć lub przetopienia.

Poniższa tabela zbiera zalecane średnice wierteł dla kilku najczęściej używanych gwintów metrycznych, w tym wariantu drobnozwojnego M6. Wartości odpowiadają zaleceniom normy DIN 336 dotyczącej szeregu średnic wierteł:

Jak przygotować otwór pod gwint M6?

Staranny otwór to podstawa udanego gwintowania. Proces można podzielić na kilka etapów, które zapewniają właściwą średnicę i jakość krawędzi:

1. Wybierz ostre wiertło o średnicy 5,0 mm. Sprawdź, czy krawędzie tnące nie są stępione lub przegrzane.
2. Użyj punktaka lub nawiertaka, aby zaznaczyć miejsce wiercenia i zapobiec błądzeniu wiertła.
3. Wierć otwór prostopadle do powierzchni, najlepiej przy użyciu stojaka wiertarskiego lub wiertarki stołowej. Stosuj umiarkowaną prędkość obrotową i stały posuw.
4. Podczas wiercenia w metalach stosuj chłodziwo, które obniża temperaturę i ułatwia odprowadzanie wiórów.
5. Po wywierceniu usuń zadziory z krawędzi otworu (gratowanie), na przykład delikatnie fazując otwór większym wiertłem lub gratownikiem. To ułatwi wprowadzenie gwintownika.

Wykonanie tych czynności znacząco zmniejsza ryzyko złamania gwintownika i poprawia jakość gwintu.

Jakie błędy najczęściej pojawiają się przy wierceniu otworu pod M6?

Świadomość najczęstszych pomyłek pozwala ich uniknąć i zaoszczędzić czas oraz narzędzia. Poniżej opisujemy trzy sytuacje, które zdarzają się najczęściej.

Otwór za mały

Zbyt mały otwór, na przykład 4,8 mm zamiast 5,0 mm, powoduje, że gwintownik musi usunąć zbyt dużo materiału. Generuje to ogromny opór, który może doprowadzić do zablokowania i złamania narzędzia. Usunięcie złamanego gwintownika bywa bardzo trudne i czasochłonne.

Otwór za duży

Zbyt duży otwór, powiedzmy 5,2 mm dla standardowego M6, sprawia, że gwint staje się płytki i ma obniżoną wytrzymałość. Połączenie śrubowe może się zerwać pod obciążeniem. Dlatego tak ważne jest trzymanie się zalecanej średnicy.

Brak smarowania

Brak smarowania i chłodzenia podczas gwintowania prowadzi do wzrostu tarcia i temperatury. Gwintownik przegrzewa się, szybciej tępi, a w skrajnych przypadkach pęka. Zawsze warto stosować odpowiedni olej do gwintowania, zwłaszcza w twardszych materiałach.

Jakie wiertło wybrać do konkretnego materiału?

Do stali konstrukcyjnej i metali kolorowych zwykle wystarczają wiertła HSS wykonane ze stali szybkotnącej. Są one uniwersalne i ekonomiczne, idealne do prac warsztatowych.

Do stali nierdzewnej i kwasoodpornej lepiej sprawdzą się wiertła kobaltowe HSS-Co. Dodatek kobaltu zwiększa odporność na wysoką temperaturę, co jest istotne podczas wiercenia w materiałach trudnoskrawalnych.

W produkcji seryjnej i obróbce CNC stosuje się wiertła VHM z węglika spiekanego. Zapewniają one najwyższą precyzję i długą żywotność, nawet przy obróbce materiałów hartowanych.